Γκόγκου Στυλιανή, Φυσικοθεραπεία

Ανδριά Ευαγγελία, Φυσικοθεραπεία

Κυργιαφίνης Γεώργιος, Φυσικοθεραπεία

Θεοδωρίδης Κυριάκος, Φυσικοθεραπευτής

5^ο ετήσιο συνέδριο τμήματος ορθοπαιδικής παίδων –Καβάλα, Μάιος 2010

Η νεανική κύφωση του Scheuermann είναι μια αγνώστου αιτιολογίας εκφυλιστική νόσος που προσβάλει τον γενικό πληθυσμό κατά την μετα-εφηβική ηλικία.

Η μεθοδολογία για την αποκατάσταση της νόσου είναι είτε συντηρητική είτε χειρουργική. Η συντηρητική θεραπεία προτείνεται στους ασθενείς που δεν έχουν ολοκληρώσει την σκελετική τους ωρίμανση και η κύφωση είναι λιγότερο από 70%.

H χειρουργική αντιμετώπιση αντίθετα απευθύνεται σε ασθενείς που έχουν εξαντλήσει τις συντηρητικές μεθόδους θεραπείας και ο μόνος τρόπος αποκατάστασης είναι η χειρουργική επέμβαση.

Σύμφωνα με τον Blumenthal και τους συνεργάτες του (1987) η χαρακτηριστική κλινική εικόνα της νόσου περιλαμβάνει δύο τύπους:

Τύπος 1: Κλασική νεανική κύφωση με τρεις ή περισσότερους γειτονικούς σπονδύλους με σχήμα σφήνας 5° και άνω.

Τύπος 2α: Μη κλασική νεανική κύφωση.

α) Ανωμαλίες στο άνω και κάτω τμήμα τω σπονδυλικών σωμάτων.

β) Εμφάνιση των οζιδίων του Schmorl στην πρόσθια επιφάνεια.

γ) Λέπτυνση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος.

Τύπος 2β: Οξύς τραυματισμός του μεσοσπονδύλιου δίσκου – Ιστορικό οξύ συμπιεστικού τραυματισμού ως αποτέλεσμα ισχυρού πόνου στη μέση και πιθανό κάταγμα στην άνω ή κάτω σπονδυλική επιφάνεια (Blumenthal et al, 1987).

Θεραπευτική αντιμετώπιση

Το ιστορικό του ασθενή, οι ακτινολογικές εξετάσεις και η κλινική του εικόνα είναι τρεις παράγοντες από τους οποίους θα καθοριστεί ο τρόπος αντιμετώπισης της νόσου.

Εάν η αυξανόμενη κύφωση δείχνει ότι είναι άκαμπτη και είναι λιγότερο από 15° - 20°, τοποθετείται νάρθηκας που περιλαμβάνει και τον λαιμό (Bradford, 1981).

Η συντηρητική θεραπεία απευθύνεται σε νεαρούς ασθενείς όπου η ανάπτυξη του σκελετού τους δεν έχει ολοκληρωθεί. Εάν η κύφωση δεν ξεπερνά τις 50° οι ασκήσεις ενδυνάμωσης ορισμένων μυϊκών ομάδων είναι ο προτεινόμενος τρόπος θεραπείας. Εάν η κύφωση ξεπερνά τις 50° - 80°, η εφαρμογή κηδεμόνα είναι αναπόφευκτη (Otsuka et al,1990 / Bradford, 1977 / Bradford et al, 1974).

Η μέτρηση της κύφωσης γίνεται με την μέθοδο μέτρησης του Cobb κατά την οποία γίνεται μέτρηση της μέγιστης κλίσης των σπονδύλων στο άνω και κάτω σημείο της κύφωσης. Συνήθως οι σπόνδυλοι που επηρεάζονται περισσότερο από την κύφωση είναι από τον Θ4 έως και τον Θ12. Η σοβαρή κύφωση πάνω από 65° ήταν για τον Otsuka και τους συνεργάτες του (1990) ένα κριτήριο για την χειρουργική επέμβαση (Otsuka et al, 1990).

Η χειρουργική επέμβαση απευθύνεται κυρίως σε ενήλικες ασθενείς που έχουν παρουσιάσει σοβαρότατη κύφωση, εμφανίζουν ισχυρούς πόνους στη μέση και έχουν ανεπιτυχώς υποβληθεί στη συντηρητική θεραπεία. Η οπίσθια σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης στις περιπτώσεις που η κύφωση ξεπερνά τις 70° και συνήθως συνοδεύεται από σημαντικές επιπλοκές, είναι το προτεινόμενο μοντέλο της χειρουργικής επέμβασης (Bradford, 1977/ Bradford, 1981 / Bradford et al, 1974).

Οι μέθοδοι θεραπείας είτε είναι συντηρητικοί είτε χειρουργικοί, προσφέρουν ικανοποιητικό βαθμό επιδιόρθωσης της κύφωσης έτσι ώστε ο ασθενής να αποκτήσει και πάλι το ενδιαφέρον του για τη ζωή και την επανένταξή του στο κοινωνικό σύνολο.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Από την πρώτη αναφορά που έγινε από τον ίδιο τον Scheuermann, το 1920, έγινε κατανοητό ότι η εκφυλιστική αυτή ασθένεια, αγνώστου αιτιολογίας προκαλεί μεγάλη παραμόρφωση στην θωρακοοσφυϊκή περιοχή της σπονδυλικής στήλης.

Κύρια χαρακτηριστικά της είναι η διαταραχή της ανάπτυξης της άνω και κάτω χόνδρινης επιφάνειας των σπονδύλων, η σφηνοειδής παραμόρφωση των σπονδύλων, η διείσδυση του μεσοσπονδύλιου δίσκου μέσα στο σώμα του σπονδύλου και η εμφάνιση των οζιδίων του Schmorl στα σώματα των σπονδύλων.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι πως μπορεί να βελτιωθεί η κατάσταση του ασθενή μετά από την εμφάνιση της παραμόρφωσης.

Η συντηρητική θεραπεία απευθύνεται σε ασθενείς που η ανάπτυξή τους δεν έχει ολοκληρωθεί και η κύφωση που παρουσιάζουν είναι μικρή. Αντίθετα η χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται σε ασθενείς που έχουν εξαντλήσει τα περιθώρια συντηρητικής αντιμετώπισης.

Η περαιτέρω μελέτη και κατανόηση της νόσου του Scheuermann ίσως να βοηθήσει στην βελτίωση των υπαρχόντων μεθόδων αντιμετώπισης ή ακόμη στην ανακάλυψη νέων με σκοπό την αποκατάσταση του ασθενή.

1) Aufdermaur M. (1981): Juvenile Kyphosis (Scheuermann’s Disease): Radiography, Histology and Pathogenesis. Clinical Orthopaedics and Related Research: 154,166-164.

2) Blumenthal S, Roach J and Herring J (1987): Lumbar Scheuermann’s Disease. A Clinical Series and Classification. Spine: 12, 929-932.

3) Bradford DS (1977): Editorial Comment. Kyphosis. Clinical Orthopaedics and Related Research: 128, 2-4.

4) Bradford DS (1981): Vertebral Osteochondrosis (Scheuermann’s Kyphosis). Clinical Orthopaedics and Related Research: 158,83-90.

5) Bradford DS, Ahmed KB, Moe JH, Winter RB & Lonstein JE (1980): The Surgical Management of Patients with Scheuermann’s Disease. A Review of twenty four cases managed by compined anterior and posterior spine fusion. The Journal of Bone and Joint Surgery: 62A(5), 705-712.